Öğretmen Ders Notları 3: Nüfus Piramidi Nedir? Nasıl Yorumlanır?
Akademik / 8 Mart 2018

“Bir ülkede yaşayan insanların yaş gruplarına ve cinsiyetlere dağılışlarını, ayrıntılı ve estetik biçimde gösteren çizimlere nüfus piramidi adı verilir.” Nüfus piramidinin tanımından da anlaşılacağı üzere bu tip coğrafi gösterimlerin amacı, nüfusun yaş ve cinsiyet gruplarına dağılışını, ayrıntılı olarak tek bir çizim üzerinde göstermektir. Bu tip çizimler ortaya çıktığı dönemlerde dünyada ülkelerin nüfus yapısı genellikle tipik üçgen şeklindeki grafiklerle gösterildiği için, bunlara nüfus piramidi adı verilmiştir. Ancak zamanla dünya ülkelerinin tamamında nüfus yaş yapısı belirgin biçimde değiştiği için, bu çizimler farklı şekillere dönüşmüştür. Nüfus piramitlerinin yanlış anlaşılması ve aktarılmasında, bu basit görsel ifadelerin abartılması etkili olmaktadır. Şöyle ki nüfus piramitleri, gelişmiş emperyal batı toplumlarında nüfus döngüsünü ifade eden çok güzel görsel araçlar olagelmişlerdir. Ve hatta bu aşamalar eski sömürgelerde “gelişmekte olan ülke” adıyla benzer şekilde yaşanmıştır. Bugün nüfus piramitleri, ülkelerin genel özellikleri hakkında bilgi verebilir. Ancak bunları abartarak, hiç veremeyecekleri bilgileri isnat etmek hem bize hem öğrencilerimize yapılabilecek büyük bir haksızlıktır. Nüfus piramitlerini oluşturan unsurların başında, ele alınan yaş aralıkları büyük önem taşımaktadır. Çünkü piramitler veya benzer grafiksel ifadeler daha eski zamanlarda geniş yaş aralıklarına bağlı olarak oluşturulmuştur. Bu durum, geçmişte teknolojik olanakların yetersiz olmasından kaynaklanmaktadır. Hatta ÖSYM, bir sınavda geniş yaş aralıkları içeren bir soru sormuştur. ÖSYM tarafından sınavlarda kullanılan…

Meteorolojik Koşulların Doğu Karadeniz’de Kış ve İlkbahar Aylarında Görülen Orman Yangınlarına Etkisi: Çamburnu (Sürmene) Orman Yangını Örneği
Akademik / 7 Mart 2018

Bu çalışmada Doğu Karadeniz’de kış ve bahar aylarında görülen orman yangınlarının bölgedeki hava şartlarıyla ilgisi, 7 Ocak 2017 tarihinde Çamburnu’nda gerçekleşen orman yangını örneğinde incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, kış ve ilkbahar mevsimlerinde meteorolojik değişkenlerin oluşturduğu hava tiplerinden hangilerinin orman yangınlarını denetlediğinin belirlenmesidir. Örnek olay olarak seçilen orman yangınından önceki yaklaşık 5 haftanın saatlik meteorolojik verileri incelenerek yangın koşullarının hazırlanmasında etkili olabilecek olasılıklar değerlendirilmiştir. Ayrıca ormanı oluşturan unsurların ve orman altı organik artıkların yangına karşı hassasiyetini arttıran hava şartları da belirlenmiştir. Eş zamanlı olarak yağışın olmadığı, bağıl nemin düşük olduğu, sıcaklığın mevsim şartlarına göre oldukça yüksek olduğu, rüzgârın güney sektörden estiği ve rüzgâr hızının fazla olduğu dönemlerde yangın için gerekli koşulların oluştuğu görülmüştür. Bu koşulların ise fön rüzgârlarının etkili olduğu dönemlerde ortaya çıktığı gözlenmiştir. Nitekim incelenen Çamburnu orman yangınından önceki günlerde fön oluşturan hava dolaşımının görüldüğü ve fönlü havanın tüm özelliklerinin yangından önceki hafta boyunca yaşandığı belirlenmiştir. Yangın riskinin fönlü günlerde arttığı, FWI çıktılarıyla ayrıca doğrulanmıştır. Makalenin tamamına erişmek için tıklayınız: Meteorolojik Koşulların Doğu Karadeniz’de Kış ve İlkbahar Aylarında Görülen Orman Yangınlarına Etkisi: Çamburnu (Sürmene) Orman Yangını Örneği

Dünya haritasında Rusya neden Afrika’dan daha büyük görünür?
Coğrafya Haber Merkezi / 6 Mart 2018

Merkatör Projeksiyonunu daha önce duymuş muydunuz? Günümüzde hemen her okulda, kurumda ve daha bir çok alanda karşılaşabileceğiniz dünya haritalarının tamamı Merkatör Projeksiyonu esas alınarak çizilen haritalardır. İşin doğrusunu söylemek gerekirse, dünyanın doğru kabul edilen en büyük ve yaygın yalanıdır. Merkatör Projeksiyonu, son derece yanlış hesaplamalarla çizilen haritalar ortaya koyar. Sadece ekvator çizgisi hizasında doğru sonuçlar verebilen harita, kuzey ve güney uçlarda gerçeği yansıtmayan ölçümler ortaya koyar. Dünyanın geoid şeklini düz bir zeminde temsil etmenin zorluğundan hareketle oluşan bu hataları, farkı kıyasladığımız zaman görebiliyoruz. Bu sebeple üst üste getirdiğimiz haritalarla, ülkelerin gerçek yüzölçümü kıyaslarını yapabilme imkanına eriştik. 1. ABD içinde Türkiye. 2. Türkiye’nin Avrupa ülkelerine kıyasla gerçek büyüklüğü. Bu projeksiyona göre enlemler arasındaki açıklıklar, herhangi bir yerdeki küçük bir sahada ölçek, bütün istikametlerde aynı kalacak şekilde tayin ediliyor. Merkator’ün yöntemiyle yapılan haritalarda sadece Ekvator çizgisine yakın olan bölgeler gerçek yüz ölçümlerine yakın olarak çizilebilir. Kutuplara doğru gittikçe şekiller bozulmaya başlar. Bu nedenle Rusya, Kanada gibi ülkeler haritada büyük yer kaplarken Afrika kıtası ekvator çizgisine yakınlığı nedeniyle bu ülkelerden daha geniş yüz ölçümüne sahip olmasına rağmen daha küçük görünür. 3. ABD, neredeyse tüm Avrupayı yutuyor. 4. Çin ve Kanada kıyaslaması. Aslında büyük olmasına rağmen tepede bulunduğu için daha bir büyük görünen Kanada’yı…

Dünyanın ilk atlası.
Coğrafya Haber Merkezi / 5 Mart 2018

Dünyanın ilk atlası olarak bilinen ve Fatih Sultan Mehmet’in çevirttiği Klaudios Ptolemaios’un Coğrafya El Kitabı’nın tıpkıbasımı yapıldı. Kitabın tanıtımı dolayısıyla dün İstanbul Teknik Üniversitesi’nde (İTÜ) basın toplantısı düzenlendi. Kitabın İTÜ ile eşzamanlı olarak Bern Üniversitesi’nde de gerçekleştirilen tanıtımına İTÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Karaca, İTÜ öğretim üyesi Celal Şengör ve Boyut Yayın Grubu Genel Yayın Yönetmeni Bülent Özükan katıldı. Araştırmalarını İsviçre Bern Üniversitesi Ptolemaios Enstitüsü’nün yürüttüğü kitabın tıpkıbasımı ile araştırma raporu, Boyut Yayıncılık tarafından iki cilt halinde yayınlandı. Prof. Dr. Celal Şengör’ün ‘Kitaplarının Işığında Fatih Sultan Mehmet’in Entelektüel Kişiliği’ hakkında özgün ve kapsamlı makalesinin yer aldığı kitabın sunum yazısını İlber Ortaylı kaleme aldı. Tüm zamanların en önemli coğrafyacısı olarak bilinen Klaudios Ptolemaios’un atlası, 1300’lü yılların başında el yazması çoğaltılan Scriptorium’da (el yazmalarının çoğaltıldığı yer) üretildiği biliniyor. ‘Dünyanın ilk atlası’ olarak bilinen el yazması eserde, Ege ve Anadolu’nun yanı sıra 27 özgün harita yer alıyor. AMERİKA’NIN KEŞFİNE NEDEN OLDU Toplantıda konuşan İTÜ öğretim üyesi Celal Şengör, milattan sonra 2’nci yüzyılda yapılan Ptolemaios Atlası’nın, 7’nci yüzyılda kaybolduğunu ancak 13’üncü yüzyılda yeniden bulunduğunu dile getirerek, şu bilgileri verdi: “Fatih Sultan Mehmet, İstanbul yağma edilirken diyor ki ‘Herkes her şeyi alabilir. Yalnız, kitaplar benimdir’. Topladığı kitaplar içinde de din kitaplarından ziyade, zamanın bilim kitapları…

Sözleşmeli öğretmen branş dağılımı kontenjan listesi açıklandı…
Coğrafya Haber Merkezi / 3 Mart 2018

Sözleşmeli öğretmen branş dağılımı kontenjan listesi Milli Eğitim Bakanlığı tarafından paylaşıldı. 20 bin öğretmenin Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde istihdam edileceği süreçte, 85 branştan alım gerçekleştirilecek. Milli Eğitim Bakanlığı’nın istihdam edeceği sözleşmeli öğretmen branş dağılımı belli oldu. Listeler sözleşmeli öğretmen adayları için, atama kontenjan listesi başlığı adı altında erişime açıldı. Toplamda 20 bin sözleşmeli öğretmen alımının yapılacağı bu süreçte en şanslı kişiler sınıf öğretmenleri oldu. En fazla kadro sınıf öğretmenlerine ayrıldı. Bu branştan sonra en fazla alım ise 2 bin kişi ile İngilizce öğretmenliği için yapılacak. Sözleşmeli öğretmen kontenjan listeleri, branş dağılımı bilgilerine göre belirlendi. 20 bin öğretmenin Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde istihdam edileceği süreçte, 85 branştan alım gerçekleştirilecek. HANGİ BRANŞTA KAÇ ÖĞRETMEN ALIMI YAPILACAK? TABAN PUANI- KONTENJAN SAYISI 1 7028 Adalet 50 55 2 7030 Aile ve Tüketici Hizmetleri 50 3 3 2246 Almanca 50 98 4 7092 Arapça 50 140 5 2265 Beden Eğitimi 50 673 6 1119 Bilişim Teknolojileri 50 453 7 1123 Biyoloji 50 68 8 4935 Biyomedikal Cihaz Teknolojileri 50 38 9 1963 Büro Yönetimi 50 5 10 1207 Coğrafya 50 116 11 4927 Çince 50 1 12 4936 Çocuk Gelişimi ve Eğitimi 50 45 13 7109 Denizcilik / Gemi Yönetimi 50 8 14 7032 Denizcilik/Gemi…

DÜNYA BİR ANDA DURSA NELER OLUR?
Uncategorized / 3 Mart 2018

Ekvatorda dünyanın dönme hızı saatte 1770 km’ye ulaşıyor; yani okyanus aşırı bir yolculukta bir uçağın ulaştığı ortalama en yüksek hızın neredeyse iki katı… Düşünün; diyelim bundan 1 hafta sonra bir anda dünya duruyor! Başımıza neler gelir? En şanslı hangi bölgelerde yaşayanlar olur; dünyanın şekli değişir mi; kıtalar hareket eder mi? İşte hiç üzerine düşünmediğimiz o senaryoyla ilgili merak edilen soruların cevapları! EN ŞANSLILAR KUTUPLARA YAKIN OLANLAR Elbette en çok etkilenecek bölge ekvator. 1600 km hızla giden bir arabanın içinde olduğunuzu düşünün ve araba bir anda duruyor. Bir anda her şey Doğu’ya doğru hareket etmeye başlayacaktır. Kutuplara yakınsanız veya o sırada uçaktaysanız NASA’ya göre kısa süreliğine de olsa şanslısınız. HARİTA BİRKAÇ DAKİKA İÇİNDE DEĞİŞECEK Kutuplardaysanız şansınız var dediysek; çok ama çok kısa bir süreliğine! Çünkü dünya durduktan sonra oluşacak dev dalgalar sebebiyle harita baştan aşağı değişecek. Dünyada biri güneyde, diğeri kuzeyde olmak üzere iki okyanus oluşacak ve ekvatorun çevresinde de kocaman ve yekpare bir ana kıta… Bildiğimiz anlamda dünya haritası tamamen değişecek. 6 AY GÜNDÜZ 6 AY GECE DÖNEMİ Dünya, Güneş’in etrafındaki hareketini kesmiyor. Dolayısıyla dünya durduğunda bir taraf tamamen gece bir taraf tamamen gündüz kalmayacak. Tıpkı kutup noktalarındaki gibi dünyanın her yerinde 6 ay gündüz 6 ay gece yaşanacak. Bilim…

Lecture Notes 2: Regarding Doline Formation in Increasing Numbers in Recent Years Around Konya Plains
Akademik / 1 Mart 2018

Particularly in local newspapers and frequently in the national press it is being announced in recent years that new landslides are being experienced around Konya Plains. It is being reported that after most of the said incidents, geographical formations are established named as “doline” having a circular shape and in the center of which it takes place a lake. The issue of dolines is a subject being followed-up closely by the Turkish geographical community since a long time and about which almost everybody has some knowledge more or less. The term doline 2 is being used conceptually in a misnaming way in Turkey as the common name of all the karstic collapse formations. In fact, the name was derived from the pure Turkish verb of “opmak”, meaning of which covers all the geographical formations established as result of a collapse. However, in our day, karstic collapse structures consist of many different types, thus, named under various titles in the international community. By its meaning used in Turkey doline, can be defined as, “circular shapes formed when it collapses some time later and it is eliminated the vacancy established when the underground waters present in lands where decomposable rockmasses take place…

“Adaylar 2018 YKS Kılavuzu’nu iyi okumalı”
Coğrafya Haber Merkezi / 1 Mart 2018

Gündeme geldiği ilk günden itibaren uzun süre kamuoyunda tartışılan, zaman zaman içeriğinde kısmi değişiklikler yapılan Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS), YÖK’ün 4 Ocak 2018 tarihinde internet sayfasında güncellediği “YKS İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular” dosyasıyla adayların kafasında şekillenmişti. Bu kapsamda dün ÖSYM’nin internet sitesinde bu açıklamaların ve düzenlemelerin resmi ve bir bütün hali olarak “2018-Yükseköğretim Kurumları Sınavı Kılavuzu” yayımlandı. Altınbaş Üniversitesi Rehberlik Koordinatörü Murat Acet genel hatlarıyla Kılavuz ve YKS ile ilgili temel bilgileri değerlendirdi. Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) başvuru süreci, sınav ücretleri, testlerin kapsam ve içerikleri ile puan hesaplama katsayıları gibi merak edilen konulara ilişkin ayrıntılı bilgilerin yer aldığı 2018-YKS Kılavuzuna göre, başvurular 1-21 Mart 2018 tarihleri arasında yapılacak. Sınav ücretleri ödemesi için son gün ise 22 Mart 2018. YKS “Geç Başvuru” uygulamasına göre adaylar başvuru tarihlerini kaçırmaları durumunda her sınav için (TYT, AYT, YDT) 50 TL sınav ücreti ödemeleri gerekiyorken 4 Nisan2018 tarihinde 75 TL ödeyerek başvurularını tamamlayabilecekler. Sınav ücretini yatırmayan adayların başvuruları ise geçersiz sayılacak. Altınbaş Üniversitesi Rehberlik Koordinatörü Murat Acet genel hatlarıyla Kılavuz ve YKS ile ilgili temel bilgileri değerlendirdi. Kılavuzda düzenleme bekleyen iki konuya dikkat çeken Acet şöyle konuştu: EĞİTİMCİ VE ADAYLARIN BEKLEDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER “2018 YKS Kılavuzunda, birçok adayın ve eğitimcinin değişiklik ve düzenleme beklediği iki…

Gezmek için yola çıktı, dehşeti yaşadı!
Coğrafya Haber Merkezi / 1 Mart 2018

Artvin’in Şavşat ilçesinde meydana gelen heyelanda yamaçtan kopan kaya parçaları karayoluna düştü. Artvin-Ardahan karayolunun ulaşıma kapanmasına neden olan heyelan anı, cep telefonu kameralarına yansıdı. Tehlike atlatan araçta bulunan Meral Kırklar, gezmek için dışarı çıktıklarını ancak yolda kaldıklarını ifade ederek, “Şavşat’ı gezmek için yola çıktık ama yol kapanmış. Şükrediyoruz; en azından bu kayalar aracımıza gelmedi” dedi. Artvin-Ardahan Karayolu’nun 35’inci kilometresinde bugün saat 11.00 sıralarında heyelan meydana geldi. Şavşat ilçesi sınırlarında yer alan Kaçkar Suyu mevkiindeki yolun kenarında bulunan yamaçtan kopan toprak ve kaya parçaları karayoluna aktı. Tonlarca ağırlıktaki kaya parçaları ve toprak nedeniyle Artvin-Ardahan arasında ve çevredeki köylere ulaşımı sağlayan karayolu ulaşıma kapandı. Yoldan geçen araçlardakiler heyelandan son anda kurtuldu. Uzun araç kuyruklarının oluştuğu bölgeye çok sayıda iş makinesi ve Karayolları ekipleri sevk edildi. Heyelan anı vatandaşlar tarafından cep telefonuyla görüntülendi. ‘YOLUN KADERİ BU’ Ulaşıma kapanan bölgede bekleyen sürücü Seyfullah Gül, söz konusu yolun kaderinin böyle olduğunu belirterek, “Ömrüm buralarda geçti. 76 yaşındayım, buradan gelip gidiyoruz. Buranın kaderi böyle. Bu yolu değiştiremiyorlar. Bu yolun genişlemesi lazım ama maalesef bu genişletme yok. Yetkililere sesleniyorum; lütfen bu yolu genişletsinler” dedi. ‘GEZİ İÇİN ÇIKTIK, YOLDA KALDIK’ Bazı sürücüler de 4 mevsim tehlike oluşturduğunu öne sürdükleri yolda büyük sıkıntılar yaşadıklarını belirterek, köklü bir çözüm bulunmasını istedi. Araçlardaki yolculardan…