Öğretmen Ders Notları 3: Nüfus Piramidi Nedir? Nasıl Yorumlanır?
Akademik / 8 Mart 2018

“Bir ülkede yaşayan insanların yaş gruplarına ve cinsiyetlere dağılışlarını, ayrıntılı ve estetik biçimde gösteren çizimlere nüfus piramidi adı verilir.” Nüfus piramidinin tanımından da anlaşılacağı üzere bu tip coğrafi gösterimlerin amacı, nüfusun yaş ve cinsiyet gruplarına dağılışını, ayrıntılı olarak tek bir çizim üzerinde göstermektir. Bu tip çizimler ortaya çıktığı dönemlerde dünyada ülkelerin nüfus yapısı genellikle tipik üçgen şeklindeki grafiklerle gösterildiği için, bunlara nüfus piramidi adı verilmiştir. Ancak zamanla dünya ülkelerinin tamamında nüfus yaş yapısı belirgin biçimde değiştiği için, bu çizimler farklı şekillere dönüşmüştür. Nüfus piramitlerinin yanlış anlaşılması ve aktarılmasında, bu basit görsel ifadelerin abartılması etkili olmaktadır. Şöyle ki nüfus piramitleri, gelişmiş emperyal batı toplumlarında nüfus döngüsünü ifade eden çok güzel görsel araçlar olagelmişlerdir. Ve hatta bu aşamalar eski sömürgelerde “gelişmekte olan ülke” adıyla benzer şekilde yaşanmıştır. Bugün nüfus piramitleri, ülkelerin genel özellikleri hakkında bilgi verebilir. Ancak bunları abartarak, hiç veremeyecekleri bilgileri isnat etmek hem bize hem öğrencilerimize yapılabilecek büyük bir haksızlıktır. Nüfus piramitlerini oluşturan unsurların başında, ele alınan yaş aralıkları büyük önem taşımaktadır. Çünkü piramitler veya benzer grafiksel ifadeler daha eski zamanlarda geniş yaş aralıklarına bağlı olarak oluşturulmuştur. Bu durum, geçmişte teknolojik olanakların yetersiz olmasından kaynaklanmaktadır. Hatta ÖSYM, bir sınavda geniş yaş aralıkları içeren bir soru sormuştur. ÖSYM tarafından sınavlarda kullanılan…

Meteorolojik Koşulların Doğu Karadeniz’de Kış ve İlkbahar Aylarında Görülen Orman Yangınlarına Etkisi: Çamburnu (Sürmene) Orman Yangını Örneği
Akademik / 7 Mart 2018

Bu çalışmada Doğu Karadeniz’de kış ve bahar aylarında görülen orman yangınlarının bölgedeki hava şartlarıyla ilgisi, 7 Ocak 2017 tarihinde Çamburnu’nda gerçekleşen orman yangını örneğinde incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, kış ve ilkbahar mevsimlerinde meteorolojik değişkenlerin oluşturduğu hava tiplerinden hangilerinin orman yangınlarını denetlediğinin belirlenmesidir. Örnek olay olarak seçilen orman yangınından önceki yaklaşık 5 haftanın saatlik meteorolojik verileri incelenerek yangın koşullarının hazırlanmasında etkili olabilecek olasılıklar değerlendirilmiştir. Ayrıca ormanı oluşturan unsurların ve orman altı organik artıkların yangına karşı hassasiyetini arttıran hava şartları da belirlenmiştir. Eş zamanlı olarak yağışın olmadığı, bağıl nemin düşük olduğu, sıcaklığın mevsim şartlarına göre oldukça yüksek olduğu, rüzgârın güney sektörden estiği ve rüzgâr hızının fazla olduğu dönemlerde yangın için gerekli koşulların oluştuğu görülmüştür. Bu koşulların ise fön rüzgârlarının etkili olduğu dönemlerde ortaya çıktığı gözlenmiştir. Nitekim incelenen Çamburnu orman yangınından önceki günlerde fön oluşturan hava dolaşımının görüldüğü ve fönlü havanın tüm özelliklerinin yangından önceki hafta boyunca yaşandığı belirlenmiştir. Yangın riskinin fönlü günlerde arttığı, FWI çıktılarıyla ayrıca doğrulanmıştır. Makalenin tamamına erişmek için tıklayınız: Meteorolojik Koşulların Doğu Karadeniz’de Kış ve İlkbahar Aylarında Görülen Orman Yangınlarına Etkisi: Çamburnu (Sürmene) Orman Yangını Örneği

Lecture Notes 2: Regarding Doline Formation in Increasing Numbers in Recent Years Around Konya Plains
Akademik / 1 Mart 2018

Particularly in local newspapers and frequently in the national press it is being announced in recent years that new landslides are being experienced around Konya Plains. It is being reported that after most of the said incidents, geographical formations are established named as “doline” having a circular shape and in the center of which it takes place a lake. The issue of dolines is a subject being followed-up closely by the Turkish geographical community since a long time and about which almost everybody has some knowledge more or less. The term doline 2 is being used conceptually in a misnaming way in Turkey as the common name of all the karstic collapse formations. In fact, the name was derived from the pure Turkish verb of “opmak”, meaning of which covers all the geographical formations established as result of a collapse. However, in our day, karstic collapse structures consist of many different types, thus, named under various titles in the international community. By its meaning used in Turkey doline, can be defined as, “circular shapes formed when it collapses some time later and it is eliminated the vacancy established when the underground waters present in lands where decomposable rockmasses take place…

Öğretmen Ders Notları 2: Konya Ovası Çevresinde Son Yıllarda Artan Obruk Oluşumu
Akademik / 12 Şubat 2018

Konya Ovası Çevresinde Son Yıllarda Artan Obruk Oluşumu Hakkında Son yıllarda özellikle yerel gazeteler ve sıklıkla ulusal basında, Konya Ovasının çevresinde yeni yer göçmelerinin yaşandığı duyurulmaktadır. Adı geçen olayların pek çoğundan sonra dairesel bir şekle sahip, ortasında bir gölün yer aldığı “obruk” olarak anılan yer şekillerinin oluştuğu bildirilmektedir. Obruklar meselesi Türk coğrafya camiasının uzun zamandır yakından takip ettiği, hemen herkesin az veya çok bilgi sahibi olduğu bir konudur. Obruk kelimesi, kavramsal olarak Türkiye’de eksik bir isimlendirme biçiminde bütün karstik çökme şekillerinin ortak adı olarak kullanılmaktadır. İsim, öz Türkçe “opmak” fiilinden türemiştir ki bu kelime anlam olarak çöküntü sonucunda oluşan yer şekillerinin bütününü kapsamaktadır. Fakat günümüzde karstik çökme yapıları, pek çok farklı tipten meydana gelmekte, dolayısıyla da uluslararası camiada farklı adlarla anılmaktadır. Türkiye’de kullanılan anlamı ile obruk, “çözünebilen kayaçların yer aldığı arazilerde bulunan yer altı sularının, kayaçları çözündürerek taşıması sonucunda meydana gelen boşluğun, bir süre sonra çökerek ortadan kalkması ile oluşan dairesel şekillerdir” şeklinde tanımlanabilir. Obruklar, Alp-Himalaya kıvrım kuşağının bir parçası olan Türkiye’nin hemen her yerinde görülebilmektedir. Ancak bu ilginç yer şekillerine en çok Konya Ovasının kuzeyinde, “Obruk Platosu” olarak anılan bölgede rastlanılmaktadır. Yazının konusu Konya Ovasının yakın çevresinde son yıllarda artan obruk oluşumlarının nedenleri ve gelecekte ortaya çıkabilecek risklerdir. Konya…

Öğretmen Ders Notları 1: Eksen eğikliği ile ilgili bazı temel bilgiler
Akademik / 11 Şubat 2018

Değerli coğrafya öğretmenleri, eksen eğikliği aslında bütün öğretmenler tarafından bir şekilde anlatılan, ancak öğrencilerin kontrpiye sorularında ise kaçamak cevaplar verilerek geçiştirilen bir konudur. Konuyu geniş ölçekli ele aldığım çalışma PDF formatında aşağıdadır. EKSEN EĞİKLİĞİ

2007 Nüfus Sayımı Sonuçları Hakkında İlk Değerlendirme
Akademik / 30 Ocak 2018

ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ 2007 NÜFUS SAYIMI SONUÇLARI HAKKINDA İLK YORUMLAR 2007 yılında çalışmaları sürdürülmekte olan nüfus sayımının ilk sonuçları açıklanmış bulunmaktadır. Bu sayımın sonuçları ve ortaya çıkan yeni demografik göstergeler hakkında yorumlar ekli pdf dosyasında bulunmaktadır. 2007_Nufus_sayimi_sonuclari