Elazığ’da deprem: 6,8 büyüklüğündeki sarsıntı can kaybı ve hasara yol açtı
Coğrafya Haber Merkezi / 25 Ocak 2020

Merkez üssü Elazığ’ın Sivrice ilçesi olan 6,8 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Elazığ ve Malatya’da hasara yol açan depremde en az 16 kişi hayatını kaybetti, 550’den fazla kişi de yaralandı. Ayrıca, Elazığ’da iki kişi de deprem sırasında kalp krizi geçirerek yaşamını yitirdi. Depremin ardından Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ve Sağlık Bakanı Fahrettin Koca bölgeye gitti. Bakanlar, geç saatlerde kriz merkezinde bir basın toplantısı düzenledi. Koca, hastanelerde hizmet sunumunu aksatacak herhangi bir hasar olmadığını söyledi. Koca, “Elazığ’da merkezde 8, Sivrice’de 2, Maden’de bir kişi olmak üzere 11 vatandaşımız hayatını kaybetti. Ayrıca iki kişi de kalp krizi geçirdi. Malatya’da ise beş vatandaşımız hayatını kaybetti” dedi. Koca ve Soylu, 405’i Elazığ; 148’i de Malatya’da olmak üzere toplam 553 kişinin yaralandığını ifade etti. Koca, Elazığ’da 11 kişinin yoğun bakımda tedavisinin sürdüğünü de sözlerine ekledi. Soylu da Elazığ’da bazı binaların enkazında arama-kurtarma çalışmalarının devam ettiğini belirtti. Soylu, “Malatya’da göçük altında kimse yok. Fakat Elazığ’da 30 vatandaşımızı arama-kurtarma çalışması devam ediyor” diye konuştu ve depremin ardından 10’u 4’ten büyük olmak üzere 97 artçı depremin yaşandığını aktardı. Adıyaman, Kahramanmaraş, Diyarbakır ve Tunceli gibi çevre illerde de hissedilen deprem, Elazığ’da 5, Malatya’da da 25 binanın yıkılmasına neden oldu. Kandilli: 40 km’lik bir…

Hayrettin Karaca hayatını kaybetti.
Coğrafya Haber Merkezi / 20 Ocak 2020

TEMA’nın kurucusu ve sayısız ödülün sahibi olan Hayrettin Karaca hayatını kaybetti. TEMA’nın kurucusu olarak bilinen Hayrettin Karaca’nın hayatı başarılarla dolu. Babası Hocazade Halil Efendi, annesi Zehra Hanım olup her ikisi de Kırım muhaciri idi. Liseyi bitirdikten sonra ailesinin triko-örme işinin başına geçip onu ülkenin en başarılı sanayi kuruluşlarından biri haline getirdi. Karaca firması Türkiye’de ihracatın liderliğini yapmış, üstelik bunu diğer kuruluşlardan neredeyse 20 yıl önce gerçekleştirmiştir. Hayrettin Karaca bu konuda şöyle konuşmaktadır: Ben sanayici olmak istemiyordum. İstediğim edebiyatla ilgilenip kalan zamanımı doğayla iç içe geçirmekti. Fakat o günlerde babamıza karşı çıkmak söz konusu değildi. HAYRETTİN KARACA KİMDİR? Ellili yaşlarında, Türkiye’nin ilk özel arboretumunu kurdu. Yurtiçi ve yurtdışında gezdiği her yerden tohumlar topladı, botanik bahçelerini gezdi, bağlantılar kurdu. Bugün Yalova’daki Karaca Arboretumu, dünyanın her yerindeki botanikçiler tarafından bilinmektedir. Yılda iki kez yayınlanan Arboretum Magazin’i bilimadamlarının araştırma ve görüşlerinin yayınlandığı bir forumdur. 14.000 türü barındıran arboretum aynı zamanda ülkenin tehlikedeki türleri için bir gen koruma merkezidir. Hannover Üniversitesi’nden ekoloji profesörü Franz H. Meyer, Hayrettin Karaca’dan “Şimdiye kadar hiç böylesine kişisel çıkar gütmeden, kendini insanlığın yararına çalışmaya adamış birine rastlamadım.” diye bahsetmektedir. Ayrıca, TEMA Vakfı’nın kurucularındandır. Doğal hayatla ilgilenmeye, özellikle ağaç dikim çalışmalarına devam etmektedir. ÖDÜLLERİ Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi tarafından Fahri…

Dünyanın ilk şehirler arası elektrikli otobüsü seferlere başladı
Coğrafya Haber Merkezi / 18 Ocak 2020

Alman otobüs firması FlixBus’ın 2 saatte şarj edilebilen, yüzde 100 elektrikli otobüsü 12 Nisan’da yaptığı ilk seferinde 160 kilometre yol yaptı. Sürdürülebilir toplu taşıma için büyük bir adım atan FlixBus ve ortağı B.E. Green uzun mesafeli ilk yeşil hattı Fransa’da Paris La Défense ile Amiens arasında açtı. Yazın ise Almanya’da Frankfurt ile Mannheim arasında ilave hatlar açılacak. 49 yolcu kapasiteli çevre dostu otobüs, benzinli otobüslere göre daha sessiz ve yumuşak bir sürüş ve sıfır emisyon gibi elektrikli bir aracın tüm avantajlarına sahip. Hiç karbondioksit (CO2) veya azot oksitler (NOx) emisyonu barındırmayan temiz teknolojiyle, yeni e-otobüsler çevreyi yılda 140 ton CO2’den koruyacak. Kaynak: Yeşil Odak

Avustralya Söndürülemiyor
Coğrafya Haber Merkezi / 6 Ocak 2020

Avustralya’da Eylül’den bu yana orman ve çayırlık alanlarda çıkan yangınlardan dolayı yaklaşık 500 milyona yakın hayvan öldü, 23 kişi yaşamını yitirdi. Yangının korkunç boyutu ise NASA kameralarına yansıdı. Avustralya’da Eylül’den bu yana hayatı felç eden yangınlara müdahale, artan hava sıcaklığı ve şiddetli rüzgarın etkisiyle zorlaşıyor. İtfaiye ekipleri gece gündüz demeden insanların olduğu kadar, alevlerin arasında kalan diğer canlıların da yardımına koşmaya çalışıyor. Sosyal medyada hızla yayılan bir görüntü de bu örnekler arasındaki en sonuncusu. Yangın sebebiyle farklı türlerde yaklaşık 500 milyon canlı öldü. Yangının korkutucu boyutları ise NASA’nın paylaştığı uydu görüntülerine yansıdı. NASA’ya ait birleştirilmiş uydu görüntülerinde son 1 ay içerisindeki yangınların çıkış noktaları görülebiliyor. Yetkililer, hızı saatte 128 kilometreye kadar çıkan rüzgarın, Yeni Güney Galler eyaletindeki yangınların yayılması riskini artırdığını bildirdi. Kırsal İtfaiye Hizmeti, eyaletteki yangınların 150 farklı noktada aktif olduğunu, bunlardan 64’ünün kontrol altına alınamadığını belirtti. Farklı noktalarda süren ve 5 milyon hektar civarında alanı yok eden yangınlarda, yaklaşık 1500 ev de küle döndü.

Hava kirliliği savaştan daha ölümcül hale geldi
Coğrafya Haber Merkezi / 3 Ocak 2020

Kabil’deki Afganistan Araştırma Merkezi’nin raporuna göre hava kirliliğinin on yıllardır süren savaştan daha ölümcül hale geldiği Afganistan’da sadece 1 haftada 17 kişi hava kirliliği kaynaklı rahatsızlıklar sebebiyle yaşamını yitirdi. Afganistan Sağlık Bakanlığı, 6 milyon nüfuslu başkent Kabil’de sadece bir haftada solunum enfeksiyonları sonucu yaşamını yitiren kişi sayısının 17 olduğunu açıkladı. Hava sıcaklıklarının düşmesiyle yakıt olarak kullanılan maddelerin yarattığı hava kirliliğinin yoğunlaşması sebebiyle son haftalarda başkent Kabil’de hava kirliliği doruk noktalara ulaştı. Solunum rahatsızlıkları şikayetiyle hastanelere başvuran Kabillilerin sayısı bir haftada 8 bin 800 oldu. Hemen hemen her yıl kış aylarında hava kalitesi en düşük şehirler arasında zirveye oturan Kabil’de hava kirliliğinden sorumlu tutulan başlıca faktörler arasında, lüks oteller ve düğün salonları gibi büyük yapıların ısıtılması için kullanılan yakıtlar yer alıyor. Bakanlıktan ‘Hava kirliliği operasyonu’ Afgan İçişleri Bakanlığı, geçtiğimiz günlerde yapılan ‘hava kirliliği operasyonu’nda gerekli önlemleri almayan 2 otel ve 3 düğün salonunun mühürlendiğini duyurmuştu. Yerel çevre kuruluşları, kent sakinlerine ısınmak için kömür ve plastik gibi kirliliği arttıran maddeleri yakmamaları çağrısında bulunuyor. Daha ucuz gaz ve elektrik olmadığı sürece sorunu çözmenin mümkün olmadığını söyleyen kent sakinleri ise hava kirliliğinden ekonomik yetersizlikler ve elektriksizliği sorumlu tutuyor.  Yetkililer, standartlara uygun olmayan yakıt kullanımı, yeşil alanların azlığı ve gecekonduların da Kabil’deki hava kirliliğine etki…

2019 yılında iklim krizi nedeniyle yaşanan 10 büyük doğa olayı
Coğrafya Haber Merkezi / 25 Aralık 2019

1. Kutup ayısı istilası yaşandı Bu yılın başlarında, 52 aç kutup ayısı, Rus Arktik takımadalarından birinde, küçük bir çalışma yerleşim yeri işgal ederek kasabada korku yarattı. Kış aylarında kutup ayılarının fok avlamak için kuzey Rusya kıyılarına geldiğini biliyoruz ancak bu kez küresel ısınmadan kaynaklanan deniz buzu incelmesi, ayıları iç kısımda yiyecek arayışına sürükleyerek insanların yerleşim yerlerine kadar ilerlemelerine neden oldu. Kasabanın çöp kutularındaki ve çöp sahalarındaki yenilebilir atıkların çekiciliği, ayıların daha kuzeye göç etmesini engelledi ve bölge yetkililerini olağanüstü hal ilan etmek durumunda bıraktı. 2. Karbondioksit oranları rekor seviyelere ulaştı Bu yıl biliminsanları, atmosferde 800.000 yıldır olduğundan daha fazla karbondioksit ölçtüler. Bu da türümüzün geliştiği zamandan beri karbondioksit seviyelerinin bu kadar yüksek olmadığı anlamına geliyor. Mayıs 2019’da, Hawaii’deki Mauna Loa Gözlemevi’nde Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) tarafından ölçülen rakamlara göre, sera gazı seviyeleri milyonda 415 parçaya (ppm) ulaştı. NASA’nın verilerine göre buz çağları sırasında atmosferdeki karbondioksit seviyeleri 200 ppm civarındaydı. Buzullar arası dönemde bu sayı 280 ppm’e yükseldi. İnsanlar fosil yakıtları yakıyor ve karbondioksit ve diğer sera gazlarının salınmasına neden oluyor. Bunun sonucu olarak da havada her yıl yaklaşık 3 ppm daha fazla karbondioksit ölçülüyor. 3. Arktik permafrost hızla yok olmaya başladı Bu yıl, Kuzey Kutbu’nda, bilim adamlarının en…

Türkiye’nin en büyük tatlı su gölü kurumak üzere
Coğrafya Haber Merkezi / 21 Aralık 2019

İçilebilir niteliği ve özelliği olan dünyadaki 10 gölden biri olan Beyşehir Gölü’nün derinliği 26 metreden 6 metreye düştü. Konya’nın Beyşehir İlçesi Belediye Başkanı Adil Bayındır, daha önce 26 metreye kadar derinliği bulunan Beyşehir Gölü’nün derinliğinin şu an 6 metre civarında olduğunu söyledi. Sözcü Gazetesi’nin haberine göre, bunun yanlış balık üretimi politikasından kaynaklandığını ifade eden Bayındır, “Yanlış balık politikası gölü etkiledi” dedi. Bu ifadelerin ardından Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan açıklama geldi. Türkiye’nin en büyük tatlı su gölü olan Beyşehir Gölü’nde su seviyesi azalıyor. Beyşehir Belediye Başkanı Adil Bayındır, göldeki suyun azalmasının nedeninin, yanlış balık politikası, gölü besleyen sulardan göletler yapılması ve gölün tarımsal sulamada kullanılması olduğunu belirtti. Yanlış balık üretimi politikası Yanlış balık üretimi politikasının gölün tabanında otlanmaya ve derinliğinin azalmasına neden olduğunu ifade eden Belediye Başkanı Bayındır, şunları söyledi: ”Yanlış balık politikası gölü etkiledi. Et yiyen balık türü çoğaltıldı ve onlar ot yiyen balıkları yedi. Böylelikle gölün dibinde otlar oluştu. Örneğin, gölde 5 metre derinlik varsa, 3 metre boyunda bir otlanma oldu. Dağlardan inen malzemeler, alüvyonlar, gölün dibindeki otlar nedeniyle dolgu yarattı. Alüvyon dolgular oluştu. Daha önce 26 metre derinliği olan Beyşehir Gölü’nün derin kenarı Toros’un dibi, şimdi gidip baktığınız zaman yaklaşık 5-6 metrelere düştü. Bir çay bardağı düşünün; yarısına…

Obruk Göçü
Coğrafya Haber Merkezi / 20 Aralık 2019

Konya Kapalı Havzası’nda yaklaşık 2 milyon yıldır devam eden obruk oluşumu özellikle Karapınar çevresinde hız kazanmaya başladı. Son olarak geçtiğimiz ay Karapınar’da, 2 metre çapında, 8 metre derinliğinde yeni bir obruğun oluşması Jeomorfoloji Derneği’ni harekete geçirdi. Derneğin hazırladığı raporda, obruk oluşumunda insan faaliyetlerinin de önemli etkisi olduğu belirtilerek bölgede su isteği yüksek olan ürünlerin yetiştirildiğine dikkat çekildi. Tarım için yeraltından aşırı su çekilmesi, hatalı arazi kullanım tercihleri, yanlış ve denetimsiz tarımsal sulama faaliyetlerinin bölgedeki çözünmeye uygun kireçtaşları içerisinde obruk oluşumlarını tetiklediği belirtildi. Konuyla ilgili açıklama yapan Jeomorfoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Turoğlu, coğrafi değişkenlerin dikkate alınarak arazi kullanım planının oluşturulması gerektiğini söyledi. ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER Obruk oluşumunun engellenemeyeceğinin vurgulandığı raporda, alınacak tedbirler ile obruk oluşumu hızının yavaşlatılabileceği ve muhtemel zararın azaltılabileceği ifade edildi. Bunun için sıralanan birtakım öneriler ise şöyle: Konya Kapalı Havzası’nın yıllık su bütçesi gözetilerek multidisipliner bir yaklaşımla bütünleşik bir havza yönetimi projesinin ilgili kamu kurumları tarafından uygulamaya konulması. Bölgedeki tarımsal faaliyet tercihlerinin coğrafi koşulları dikkate alınarak gözden geçirilmesi. Tarımsal faaliyetler için yeraltından çekilen toplam su miktarının hızla azaltılması ve denetim altına alınması. Karapınar ve çevresinde su ihtiyacı yüksek olan bitkilerin ekimine denetim ve sınırlama getirilmesi. Havza için bir arazi kullanım planı yapılarak su ihtiyaçlarına göre her yıl ekilecek ürünler, ekim…

Moskova’da 133 yıllık sıcaklık rekoru kırıldı
Coğrafya Haber Merkezi / 18 Aralık 2019

Rusya’nın başkenti Moskova’da hava sıcaklığının artı 5.4 dereceye yükselerek 133 yıllık rekorunun kırıldığı bildirildi. Rusya’nın başkenti Moskova’da hava sıcaklığı rekoru kırıldı. Fobos Hava Tahmin Merkezi’nden Yevgeniy Tişkovets, Sputnik’e açıklamasında, “Moskova’da 133 yıllık rekor kırıldı. Moskova’nın VDNH bölgesinde, 5.3 derece olan 1886 yılı rekoru kırıldı. Bugün saat 20.00’de termometre artı 5.4’ü gösterdi” dedi. Tişkovets, bunun ayrıca 18 Aralık günü için tarihin en yüksek sıcaklığı olduğunu da sözlerine ekledi.

İran’da hava kirliliği sebebiyle okullar kapandı
Coğrafya Haber Merkezi / 16 Aralık 2019

İran’ın başkenti Tahran’da hava kirliliği sebebiyle yoğun bir sis gökyüzünü kapladı. Yüzlerce kişi hastanelere giderken okullar da Pazar günü açılmadı. Başkent Tahran’daki hava kirliliği seviyesi “hassas gruplar için sağlıksız” seviyesinde. Yetkililer bu sebeple gençleri, çocukları, yaşlıları ve solunum yollarıyla ilgili sorun yaşayan hastaları evlerinden çıkmaması konusunda uyardı. Vali yardımcısı Muhammed Taghizade, Cumartsi günü hava kirliliği için acil olarak düzenlenen toplantının ardından okulların Pazar günü kapalı olacağını açıkladı. Tahran’daki spor faaliyetleri de geçici bir süreyle iptal edildi: “Firuzkuh ve Damavand dışında kalan Tahran bölgesindeki tüm okullar Pazar günü kapalı olacak. Bazıları Pazartesi de kapalı olabilir.” İran’ın resmi haber ajansı IRNA, başkentte plaka numarasına göre, tek ve çift plakaların farklı günlerde trafiğe çıkabileceği bir uygulama da başlatıldığını yazdı. Otomobil dışındaki büyük araçların trafiğe çıkması ise tamamen yasaklandı. Taghizade, Tahran ve çevresindeki madenlerde de faaliyetin geçici süre için askıya alındığını açıkladı. Pazar günü Tahran’da gökyüzünü kaplayan gri sis bulutu, havada bulunan metreküp başına 145 mikrogram kirli maddeden kaynaklanıyor. Hükümetin internet sitesi website.air.tehran.ir’e göre Pazar günü öğlen saatlerinde yapılan ölçüm, son 24 saatlik durumu gösteriyor. Bu oran Dünya Sağlık Örgütü’nün temiz bir hava için 24 saatlik olarak önerdiği en fazla 25 mikrogramlık kirli maddenin neredeyse altı katı. Okullar sadece Tahran’da değil, hava kirliliğin etkileyebileceği…